Öğrenci affı düzenlemesi Meclis’e sunuldu…
Binlerce öğrenciye üniversite kapısı açılıyor
Lisans ve lisansüstü öğrenciler yararlanacak
4 ay içinde başvuru yapılacak
AK Parti’nin TBMM Başkanlığı’na sunulan Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, yükseköğretim sisteminde geniş kapsamlı değişiklikler öngörüyor. Teklifin en dikkat çeken düzenlemesi, üniversitelerle ilişiği kesilen binlerce öğrenciye yeniden eğitim hakkı tanınması olurken, vakıf üniversitelerine uygulanacak yaptırımlar da ilk kez ayrıntılı şekilde kanuna yazılıyor.
Teklife göre, hazırlık sınıfı dahil ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarda öğrenim görürken çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler ile üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptıramayanlar yeniden öğrenim hakkından yararlanabilecek.
Kanunun daha önce tanıdığı benzer aftan yararlanmamış olmak şartıyla öğrenciler, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde üniversitelerine başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.
Ancak terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ve kayıt sırasında sahte belge kullananlar bu haktan yararlanamayacak.
Yatay geçiş ve açıköğretim imkânı
Teklif, yeniden kayıt yaptıracak öğrencilere yeni haklar da tanıyor. Buna göre giriş puanı uygun olan öğrenciler aynı ya da farklı diploma programlarına yatay geçiş yapabilecek. Ayrıca düzenlemeden yararlanarak yeniden öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul üniversitelerinin açıköğretim programlarına da yatay geçiş yapabilecek.
Vakıf üniversitelerine kademeli yaptırım sistemi geliyor
Kanun teklifiyle vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik denetim ve yaptırım sistemi de yeniden düzenleniyor. Buna göre mevzuata aykırılıkların ağırlığına göre vakıf üniversitelerine;
Uyarma veya düzeltme isteme,
Yeni fakülte ve bölüm açma taleplerinin askıya alınması,
Öğrenci kontenjanının azaltılması,
Öğrenci alımının durdurulması,
Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması,
Faaliyet izninin tamamen kaldırılması
gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitenin eksiklikleri gidermeye yönelik somut adımlarını dikkate alarak daha hafif yaptırım uygulanmasına da karar verebilecek.
Ücret artışı ve ücretsiz öğrenci şartına sıkı denetim
Teklifte vakıf üniversiteleri için dikkat çeken mali düzenlemeler de yer aldı. Öğrenim ücretlerinin kanunda belirlenen sınırların üzerinde artırılması, ücretsiz okutulması gereken burslu öğrenci sayısının yasal oranın altına düşürülmesi, vergi ve SGK prim borçlarının zamanında ödenmemesi, araştırma bütçelerinin yetersiz bırakılması, eğitim gelirlerinin amacı dışında kullanılması ve mali usulsüzlükler yaptırım gerekçesi olacak.
Öğrenci kayıt işlemlerindeki usulsüzlükler, YÖK’ten izin alınmadan program açılması, kontenjan fazlası öğrenci alınması ve öğretim elemanı yetersizliği gibi ihlaller de ağır yaptırımla karşılaşacak.
Sahte diploma ve hayalet üniversitelere hapis cezası
Teklifle izinsiz yükseköğretim faaliyeti yürütenlere yönelik cezalar da artırılıyor. Yurtdışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye’de izinsiz ön lisans, lisans veya lisansüstü program açanlar ile yükseköğretim kurumu işletenler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası alabilecek. Bu kurumların tanıtımını yapanlar için de 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyenler ise Türk Ceza Kanunu’nun resmi belgede sahtecilik hükümleri kapsamında yargılanacak.
Akademik sahtekârlığa ağır yaptırım
Geçen yıllarda “sahte diploma” hazırlanıp, kişilere satılması kamuoyunda tartışma yararmıştı. Kanun teklifinde “sahte diploma” ile ilgili de ağır düzenlemeler yer alıyor.
Buna göre, başkalarına ücretli veya ücretsiz tez, makale, kitap ya da proje hazırlatarak diploma veya akademik unvan alanların unvanları geri alınacak.
Üniversite öğretim mesleğinden çıkarılmaları öngörülen bu kişilerin yanı sıra, bu çalışmaları hazırlayan veya aracılık edenlere de yüksek miktarda adli para cezası uygulanacak.
Yurt dışında kampus açılabilecek
Teklifle devlet üniversitelerine Cumhurbaşkanı kararıyla yurtdışında kampus, akademik birim ve eğitim programı açma yetkisi veriliyor. Ayrıca teknoloji transfer ofislerinin yapısı güçlendirilirken üniversitelerde geliştirilen patent ve buluşların ticarileştirilmesi kolaylaştırılacak.
Öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması
Kanun teklifiyle yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanlarının da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasından geçirilmesi zorunlu hale getiriliyor.
Teklifte ayrıca emekli öğretim üyelerinin sözleşmeli çalıştırılmasına ilişkin düzenlemeler, tıp fakültelerine hastane kurmaları için ek süre verilmesi ve Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adının İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilmesi de yer alıyor.
Vakıf üniversitelerine kademeli yaptırım sistemi getiriliyor
Teklifle vakıf yükseköğretim kurumlarının denetim ve yaptırım sistemi de ayrıntılı şekilde yeniden düzenleniyor. Mevzuata aykırılığın ağırlığına göre uyarı, düzeltme isteme, yeni bölüm ve program açılmasının askıya alınması, öğrenci kontenjanının azaltılması, öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve son aşamada faaliyet izninin kaldırılması uygulanabilecek.
YÖK, üniversitenin eksiklikleri gidermeye yönelik somut çalışmalarını dikkate alarak daha hafif yaptırım uygulanmasına da karar verebilecek.
Hangi ihlaller yaptırım nedeni olacak?
Teklifte onlarca ihlal tek tek sayıldı. Bunlar arasında;
Öğrenci ücretlerinin yasal sınırın üzerinde artırılması,
Burslu okutulması gereken öğrenci sayısının eksik bırakılması,
Kontenjan fazlası öğrenci alınması,
YÖK izni olmadan bölüm veya program açılması,
Öğretim elemanı yetersizliği,
Eğitim gelirlerinin amacı dışında kullanılması,
Mali tabloların gerçeğe aykırı düzenlenmesi,
Araştırma bütçelerinin yetersiz bırakılması,
Vergi ve SGK borçlarının ödenmemesi,
Öğrenci kayıtlarında usulsüzlük yapılması,
Eğitim faaliyetlerinin izin verilen yerlerin dışında yürütülmesi
gibi fiiller yer alıyor.
Faaliyet izni tamamen kaldırılabilecek
Teklif, ağır ihlallerde vakıf üniversitesinin faaliyet izninin tamamen kaldırılmasının da önünü açıyor. Mali yapının sürdürülemez hale gelmesi, eğitim faaliyetlerinin yürütülememesi, kaynak aktarımı yapılması veya geçici kapatma nedenlerinin üç yıl sonunda giderilememesi halinde YÖK, üniversitenin kuruluş kanununun yürürlükten kaldırılması için Cumhurbaşkanlığı ve TBMM’ye bildirimde bulunacak.
Akademik sahtekarlığa ağır yaptırımlar
Teklifle, başkasına tez, makale, kitap veya proje hazırlatarak diploma ya da akademik unvan alanların unvanları geri alınacak. Bu kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak.
Bu çalışmaları ücret karşılığı hazırlayanlar veya aracılık edenler ise 5 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Sahte diplomaya hapis cezası
Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye’de izinsiz ön lisans, lisans veya lisansüstü program açanlara 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Bu kurumların reklamını yapanlar da 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
Türk veya yabancı üniversitelere ait sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyenler hakkında ise Türk Ceza Kanunu’nun resmi belgede sahtecilik hükümleri uygulanacak.
Devlet üniversiteleri yurtdışında kampus açabilecek
Cumhurbaşkanı kararıyla devlet üniversiteleri yurtdışında kampus, akademik birim, eğitim programı ve araştırma merkezleri kurabilecek. Bu merkezlerde görev yapacak akademik ve idari personelin çalışma esasları da Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.
Teknoloji transfer ofisleri güçlendiriliyor
Üniversitelerde geliştirilen patent ve buluşların ticarileştirilmesi kolaylaştırılacak. Birden fazla üniversite ortak teknoloji transfer ofisi kurabilecek. Patent gelirlerinin en az üçte biri buluş sahibine ödenecek. Teknoloji transfer ofisleri şirket kurabilecek, yatırım yapabilecek ve özel sektörle ortaklık oluşturabilecek.
Emekli öğretim üyelerine yeni çalışma modeli
67 yaşını doldurmuş tıp ve diş hekimliği alanındaki öğretim üyeleri, ihtiyaç bulunan devlet üniversitelerinde sözleşmeli olarak yeniden görev alabilecek.
Yan dal uzmanlarına ek ödeme artıyor
Yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ile uzman tabiplere yönelik döner sermaye ek ödeme oranları yükseltilecek. Araştırma görevlilerinin yan dal uzmanlık eğitimleri de yeni ödeme sistemine dahil edilecek.
Üniversite hastanelerinde Ar-Ge payı
Üniversiteler ile Sağlık Bakanlığı’nın birlikte kullandığı hastanelerin aylık tahsilatının yüzde 2,5’i üniversitelerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerine aktarılacak.
Azami öğrenim süresini dolduranlara yeni hak
Mezuniyet aşamasına gelen son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak. Uygulamalı eğitim veya intörnlük sürecini tamamlayamayanlara da eğitimlerini tamamlama fırsatı verilecek.
Öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması
Teklifle yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanlarının da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasından geçirilmesi zorunlu hale geliyor.
Kahramanmaraş’ta üniversite yapılanması değişiyor
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilecek. Bazı fakülte ve yüksekokullar Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine devredilecek, öğrencilerin eğitim haklarının korunmasına yönelik geçiş hükümleri uygulanacak.
280 yeni akademik kadro
Teklifle çeşitli devlet üniversitelerine profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas ediliyor. Özellikle Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Bingöl Üniversitesi ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi yeni akademik kadrolardan pay alacak.
Haber: Selda Güneysu
#öğrenciaffı
Yorumlar
0Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.