Türkiye, Soğuk Savaş’tan bu yana NATO’nun en stratejik üyelerinden biri olarak birçok kritik zirveye ev sahipliği yaptı. Ancak ABD başkanlarının Türkiye ziyaretleri her zaman yalnızca ikili ilişkilerin değil, küresel dengelerin de belirleyici dönüm noktaları oldu.
ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower, 1959 yılında Türkiye’yi ziyaret ederek Cumhuriyet tarihinde Türkiye’ye gelen ilk görevdeki ABD Başkanı oldu. Soğuk Savaş’ın en sert yıllarında gerçekleşen bu ziyaret, Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumunun açık bir göstergesi olarak değerlendirildi.
Aradan onlarca yıl geçtikten sonra, George H. W. Bush, 1991’de Körfez Savaşı sonrasında Türkiye’ye gelerek dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile görüştü. Gündemin merkezinde Irak, bölgesel güvenlik ve NATO işbirliği vardı.
Bill Clinton, 1999 yılında hem AGİT İstanbul Zirvesi’ne katıldı hem de Marmara Depremi’nin ardından Türkiye’ye dayanışma mesajı verdi. TBMM’de yaptığı konuşma ise iki ülke ilişkilerinin en dikkat çeken diplomatik anlarından biri olarak hafızalara kazındı.
George W. Bush, görev süresi boyunca Türkiye’ye resmi bir ikili ziyaret gerçekleştirmedi.
Barack Obama, göreve başladıktan kısa süre sonra 2009 yılında Türkiye’yi ziyaret etti. Ankara ve İstanbul’daki temaslarında TBMM’de konuşma yapan Obama, Türkiye’yi “model ortak” olarak tanımladı. Bu ziyaret, yeni Amerikan yönetiminin Ortadoğu ve Avrupa politikasının önemli mesajlarından biri olarak değerlendirildi.
Obama’nın 2009 ziyaretinden sonra ise görevdeki hiçbir ABD Başkanı Türkiye’ye resmi ziyaret gerçekleştirmedi. Donald Trump ile Joe Biden dönemlerinde liderler uluslararası zirvelerde bir araya gelse de Türkiye’ye resmi başkanlık ziyareti yapılmadı.
Nato Kapsamında Abd Başkanları Türkiye’ye Geldi Mi?
Türkiye, NATO tarihinde birçok önemli toplantıya ev sahipliği yaptı.
1952’de NATO’ya katılan Türkiye, ittifakın en kritik üyelerinden biri olarak özellikle Soğuk Savaş döneminde büyük önem kazandı.
ABD başkanlarının NATO kapsamında Türkiye’ye gelişleri ise sınırlı sayıda oldu.
Bill Clinton, 1999 yılında İstanbul’da düzenlenen AGİT Zirvesi için Türkiye’deydi. Bu toplantı NATO zirvesi değildi ancak Balkanlar ve Avrupa güvenliği bakımından NATO gündemiyle yakından bağlantılıydı.
Barack Obama, 2009 yılında Türkiye ziyaretini NATO’nun Strasbourg-Kehl Zirvesi’nin hemen ardından gerçekleştirdi. Ancak Ankara ve İstanbul programı, NATO Zirvesi’nin resmî ev sahibi olarak değil, ikili resmi ziyaret niteliğinde düzenlendi.
Dolayısıyla, bugünkü ziyaret NATO Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleşiyorsa, görevdeki bir ABD başkanının Türkiye’de düzenlenen NATO organizasyonu çerçevesinde yer alması, diplomasi tarihi açısından ayrı bir önem taşıyor.
Diplomasinin Merkezi Ankara
Bu tarihi ziyaret, NATO Liderler Zirvesi ile birleşince Ankara’yı dünyanın diplomasi başkentine dönüştürüyor. Onlarca lider, binlerce gazeteci ve yüzlerce diplomattan oluşan dev organizasyon, Türkiye’nin uluslararası diplomasideki stratejik konumunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Uzmanlara göre, 17 yıl aradan sonra gerçekleşecek bu ziyaret yalnızca sembolik bir buluşma değil; NATO’nun geleceği, Avrupa güvenliği, Karadeniz, Ortadoğu ve Türkiye-ABD ilişkilerinin yeni dönemine ilişkin verilecek mesajlar bakımından da tarihi nitelik taşıyor.
#türkiye #ABD #NATO #ankara
Yorumlar
0Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.