Dünkü Tel Aviv Uçağı Krizinin Perde Arkası

​Sivil havacılıkta pilotların transponder (yayınlayıcı) cihazına girdiği dört haneli kodlar, yer kontrolörlerine ve savunma sistemlerine anlık acil durum bilgisi ileten hayati bir iletişim aracıdır:

​7500: Uçak kaçırma / yasa dışı müdahale sinyali

​7600: Haberleşme (telsiz) arızası

​7700: Genel acil durum (teknik arıza, sağlık sorunu, yakıt kritiği vb.)

​Bu kodlar dünya genelinde ortak bir "alarm dili" işlevi görür; havalimanları, hava trafik kontrol merkezleri ve gerektiğinde askeri birimler, bu sinyali alır almaz önceden belirlenmiş otomatik güvenlik prosedürlerini başlatır. Dün yaşanan olay, işte tam olarak bu mekanizmayı tetikledi.

​Olayın Gelişimi

​Varşova-Tel Aviv seferini yapan LOT Havayolları'na ait yolcu uçağı, Bulgaristan hava sahasındayken yanlışlıkla 7500 kodunu yayınladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, uçağın Türk hava sahasına girmesi üzerine mürettebattan herhangi bir olumsuz bildirim gelmemesine rağmen, uluslararası havacılık kuralları gereği tüm tedbirlerin ivedilikle alındığını duyurdu.

​Bu süreçte Türk Hava Kuvvetleri'ne ait iki adet F-16, uçağı Türk hava sahasından çıkana kadar yakından takip etti. Benzer şekilde, İsrail hava sahası yaklaşımında da İsrail savaş jetleri, acil durum kodu nedeniyle uçağı karşıladı ve rotadaki güvenlik prosedürleri gereği uçak hemen iniş izni alamadı. Rotasını değiştirmek zorunda kalan uçak, Bulgaristan’ın Burgaz Havalimanı’na yöneldi ve yerel saatle 17.12’de güvenli bir iniş gerçekleştirdi.

​Sebep: Pilot Hatası

​LOT Havayolları, olayın ardından yaptığı açıklamada, durumun gerçek bir kaçırma girişimi olmadığını, kokpitte transponder koduna yanlış giriş yapıldığını doğruladı. Uçakta herhangi bir tehdit yoktu; ancak sistem tam da tasarlandığı gibi çalıştı: Tek bir "yanlış tuşlama", iki ülkenin hava kuvvetlerini ve sivil havacılık makamlarını saniyeler içinde alarma geçirdi.

​Bu olay, 7500 kodunun neden bu kadar kritik ve "hassas" tutulduğunu da bir kez daha kanıtladı. Mürettebatın "her şey yolunda" şeklindeki sözlü teyidi dahi prosedürü durdurmaya yetmiyor; çünkü bu kod, pilotun bir tehdit altında zorla buna mecbur bırakılmış olabileceği ihtimaline karşı, "geri alınamaz" bir ciddiyetle tasarlanmıştır.

Analiz Haber: Ahmet Selim Korkmaz

#israil #telaviv #uçak #haberler