Kadirizm ve Leyla’yı Aramak…

Bir döneme damgasını vurmuş ve ‘’-izm’lerin en halktan olanı… Yine söz konusu dönemlerde birkaç feminist grubu yerinden hoplatıp, kısmi şamata yaşatsa da ‘Kadirizm’ bir duruş, bir tavır, bir bakıştı; adaleti asaletle arayışın adı oldu gönüllerde…

Çocukluğumun, gençliğimin Ağır Abisiydi. Ekseriyetle, dönemdaşları gibi, çok konuşmaz ama muhabbetli, söz adresini bilmeden ağızdan öyle savruk çıkmaz lakin bir de güldü mü sanırsın dünya güler; bakışları ile hayatı anlatan Adam.

Selvi boylu İlyas olmak da yakıştı ona, Töre’nin kıskacında Dila Hanım’a kara sevdayla tutulmak da; büyük olmayı bir yana koydu da Dev oldu aşklar rollerinde, Yılanların Öcü’ndeki Kara Bayram, ’’Ben bu oyunu bozarım’’ haykırışıyla hapishane koğuşlarını titreten Tatar Ramazan…Her koşulda ‘İnsan’ kalma savaşını anlattı ya 72. Koğuş’ta naif, temiz kabadayıAhmet Kaptan…

‘’Kadir Abi Etek Giydi!’’

Çaresiz hastalığın pençesindeki kızına, mutluluk çareleri arayan muhafazakâr polis Cemil, karakolda ‘’Komser Şekspir’’ oldu. Olan da o zaman oldu. Kim derdi ki, Pamuk Prenses tiyatrosu bir karakolda sergilenir ve Kadir İnanır ‘kötü kraliçedir.’

‘’Kadir Abi etek giydi!’’ Sallandı ortalık, Türkiye bu şokla günlerce konuştu. Gündemde sayısız manşet…

Aslında ‘Kadirizm’ işte tam da buydu. ‘’İnsan için, İnsan’a dair cümle fedakârlık adına tüm -izm’leri elinin tersiyle bir kenara itmek. İnandığın doğrular inşasında kişisel devrimlerin ile devleşmek’’

Muhtemeldir ki o gün sette Shakespeare de bulunsa saygıyla eğilirdi önünde ve İnsan’a dair nice tirat dökülürdü dilinden.

Sadece Baktı…Anladık

Merhum ’un emeğine saygı ve affıyla, 200 civarında filminden kısa bir ‘bendeki izler’ şeridiydi kalemden dökülen. Her bir filminde hissi yoğun, bir o kadar toplumsal olguyla sarsıldık. Farklıydı. Onca zulmü, sıkıntıyı kışkırtmasız; duygu sömürüsünden kaçınarak anlattı. Aşk’ı hiç abartmadı. Sadece baktı…Anladık.

Ki mevzuu Aşk’tı halihazırda hiçbir abartıya sığmazdı. Çapkın İstanbul delikanlılığı da, feleğin çemberinden geçmiş kabadayılık da yakıştı sinema-toplum emekçisine. Mesele sanırım dolu dolu İnsan’ı anlatmaktı…

Vesilesidir ki Bendeki Yenice Bir Leyla Mevzuunun

Dün gece ileri saatlerde, TV izleme çabam ödülünü buldu. Karşıma çıkıverdi Leyla ile Mecnun: Fatma Girik- Kadir İnanır. Baktım 1972 yapımı Duygu Sağıroğlu yönetmenliğinde muhteşem oyuncu kadrolu bir film. Zor koşullarda, emek yoğun çekilmiş eserlerden, izlememişim; kaptırdım.

İki başrolün gözleri doldurdu ekranı hele ki mevzuu Leyla ile Mecnunsa bende bir heyecan… Bu uyarlamada kahramanlar, amca çocukları varsıl aile kızı Leyla ve Oba köylüsü Ali…Olan gelenden sonra Leyla şehrin Hakan’ına gelin edilir ve Ali (Mecnun) çöllerdedir…İnanır’ın kaybının hüznü ve filmdeki tertemiz Aşk’ın hisleri ile dopdoluyken…

Reklamlar girdi

‘Haz peşindekiler’ dondurmalara doğru koşadursun ben dondum kaldım. ‘Kıymetini bilenlerden’ gelen pırlantalar, ‘tak sana yakışanı’ çığlıkları arasında bugünün Leylaları, son hızla akıyor da akıyor ekrandan… Modern Amazon kılıklı kadının, bulaşıkları okuyla tam 12’den vurmasıyla ayıldım, derken teleskopik kirpikler ve havalara uçuşan cipsler birbirine karıştı.

Yıldızlarını sayamadığım otellerin önündeki kumsal, işte sadece o, henüz 2-3 dakika önce Mecnun’la (Kadir İnanır) Leyla’yı aradığım çöle benzerlik gösteriyordu. Bir de 3 harfli tek kelimeydi ortak payda: Ultra lüks otelin kumsalında her sezon yenilenme vaadi veren de, Mecnun’un çölünde Beka’da Bakiliğin namzeti de O’ydu. Aşk …

Senin Kalbin Çölleşirse Leyla’yı Nerede Arayacaksın

Güzelim filme devam edemedim…Edemedim çünkü odam nice çölden beter kurak bir hayatla doluverdi, reklamlar sağ olsun. Elbet reklamsız ve ‘bugünsüz’ bir seyirle tamamlayacağım. Sistem eleştirisi artık hepimizin bir alışkanlığı haline geldi kabul. Ancak uzun süredir olmadığı kadar beni iğneleyen, rahatımı bozan bir şeydi yaşadığım. Senin kalbin çölleşirse Leyla’yı nerede arayacaksın? Derinler, diyor ki kalbin kat kat bir cevher imiş, oralara yolculuk da nice diyarlara seyahatten ala bir seyir imiş…

‘Senin Leyla’n kalbinin hangi katında mahsur kaldı?’ Diye sordu bana 50 yıl öncesinin setinden bu film ve Kadir Abi…

Bir yudum su için bizleri her an çağıran kalplerimizdeki Leylaları şunca gürültü içinde duyar mıyız bir ihtimal?

****

Kozalarından çıkıp, rengarenk kanatlarını her çırpışında İnsan’ı da hiç tanımadığı renklerle duygularla; kendisiyle buluşturandır ya Sanatçı… Ve zaman dolduğunda yine kozasında vakur bir asalet; dingin bir sükûnetle yürür son yolculuğuna, aynı merhum Kadir İnanır gibi. Giderken bile uyandıran ve anlatandır ya Sanatçı…Dün, bugün ya da yarın bir anda çıkıverir karşına ve kalbine seslenir çünkü alın terinin, gönül terine karıştığı zamansız bir emektir onlarınkisi…

Cenâb-ı Hak’tan rahmet ve tüm sevenlerine sabırlar dileklerimle;

Teşekkürler bakışlarına hayatı sığdıran Adam…

#kadirinanır #füsunsahebkalan #Aşk #reaksiyon