Yemen’deki hastaneler, son aylarda ciddi bir krizle karşı karşıya. Meslekten men edilmiş bir ismin internet üzerinden popülerleştirdiği tartışmalı bir diyet ve sağlık felsefesi olan "el-tayebat" (Arapça: 'iyi olanlar'), diyabet hastalarının reçeteli ilaçlarını ve insülinlerini bırakmalarına neden oldu. Bu durum, hastanelerin acil servislerine başvuran hasta sayısında ciddi bir artışa ve hayati tehlikelere yol açıyor.
Bir Doktorun Yanlış Yönlendirmesi ve Sonuçları
Diyeti popülerleştiren isim, anestezi ve yoğun bakım alanında eğitim almış, ancak daha sonra kendini internette terapötik beslenme gurusu olarak yeniden tanımlayan Mısırlı doktor Diaa El Awady idi. 
Ne ilginçtir ki; Mısır’da tıp otoriteleri tarafından meslekten men edilen ve Nisan ayında 47 yaşında hayatını kaybeden El Awady, sağlık riski olarak değerlendiriliyordu. İnternet üzerinden paylaştığı videolarda insülini "zehir" olarak nitelendirerek, diyabet hastalarının ilaç kullanmasına gerek olmadığını, bunun yerine yeşil sebzeler, turunçgiller, yumurta ve baklagiller gibi gıdalardan kaçınılan, son derece kısıtlayıcı bir diyetle iyileşebileceklerini savunuyordu.
El Awady'nin vefatının ardından gelişen komplo teorileri, diyetin popülaritesini daha da artırdı.
"İlaçlardan Kurtulmak İsteyen Hastalar Kurban Oluyor"
Taiz'deki Cumhuriyet Hastanesi acil servis başkanı Dr. Hamza al-Qusais, hastaların durumlarını stabilize ettikten sonra uzman doktorlara yönlendirdiklerini belirterek tehlikenin boyutuna dikkat çekti. 15 yıllık diyabet hastası 67 yaşındaki Murad al-Adimi, tasarruf etmek amacıyla ilacını bırakıp bu diyete başlayanlardan biri. 10 gün sonra bayılarak hastaneye kaldırılan Murad, yaşadığı pişmanlığı şu sözlerle dile getirdi:
"İlaç masraflarından tasarruf ettim ama hayatımı kaybetmek üzereydim. Doktorumun talimatlarına uymamak bir hataydı. Tüm diyabet hastalarına tavsiyem; doktorunuza danışmadan asla ilaçlarınızı bırakmayın."
Kardiyolog Dr. Sadeq Aqlan ise, ilacı bırakmanın ekonomik bir kaçış yolu olarak görülmesinin veya sağlık okuryazarlığının düşük olmasının bu trajik duruma yol açtığını vurguladı.
Ekonomik Etkiler ve Bilimsel Uyarılar
Diyetin popülaritesi, "kötü" listesinde yer alan gıdaların piyasa fiyatlarını bile etkiledi. Taiz’de yumurta ve tavuk gibi ürünlerin satışları dörtte bir oranında düşerek yerel esnafı da zor durumda bıraktı.
Öte yandan, Rafat Abdu Yassin gibi mide yanması şikayetiyle diyeti deneyip geçici bir rahatlama hissedenler olsa da, beslenme uzmanı Maram Fuad konunun bilimsel boyutuna dikkat çekiyor:
Besin Eksikliği: Diyetteki kısıtlamalar; diyet lifi, vitamin, mineral ve protein eksikliğine yol açıyor.
Bilimsel Temel Yok: Gıdaları "iyi" ve "kötü" diye sınıflandırmanın bilimsel bir karşılığı bulunmuyor.
Sürdürülemez: Bu uygulama, hem sağlıklı bireyler hem de kronik hastalar için uzun vadede güvenli değil.
Tıbbi Gerçek: İnsülin Neden Hayatidir?
Uzmanlar, insülinin vücudun doğal olarak üretemediği veya kullanamadığı durumlarda dışarıdan alınmasının hayati olduğunu hatırlatıyor. İlacı bırakmak, kan şekerini kontrol edilemez hale getirerek vücutta tehlikeli asitlerin birikmesine ve diyabetik ketoasidoz gibi ölümcül sonuçlara yol açıyor.
Uzmanlar, insanların kendi sağlıkları hakkında karar verme özgürlüğü olduğunu kabul etse de, kronik hastalıklarla mücadele eden hastaların doktor onayı olmadan tedavilerini aksatmalarının "gönüllü bir kurban olma" süreci olduğu konusunda uyarılarına devam ediyor.
Kaynak: Aljazeera
Haber: Ayşegül Akyüz Yahşi
#diyet #yemen #zayıflama #eltayebat
Yorumlar
0Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.